فلوراید تراپی (Fluoride Therapy) یکی از مؤثرترین روش ها برای پیشگیری از پوسیدگی دندان ها است. در این روش ، فلوراید که ماده ای معدنی و طبیعی است ، روی سطح دندان ها اعمال می شود تا مینای دندان را تقویت کرده و مقاومت آن در برابر اسیدها و باکتری ها را افزایش دهد.
این درمان هم برای کودکان و هم برای بزرگسالان توصیه می شود ، به ویژه برای افرادی که بیشتر در معرض پوسیدگی هستند یا دندان های حساس دارند. در این مقاله ، بهترین متخصص ارتودنسی در تهران ، به چگونگی عملکرد ، فواید و کاربردهای این روش درمانی می پردازد.
فلوراید تراپی چیست و چگونه عمل می کند ؟
فلوراید از چند طریق به سلامت دندان ها کمک می کند :
- افزایش استحکام مینای دندان : فلوراید وارد ساختار کریستالی مینا شده و آن را در برابر تخریب مقاوم تر می کند.
- ترمیم پوسیدگی های سطحی : در مراحل اولیه پوسیدگی ، فلوراید باعث بازسازی مجدد بافت دندان می شود.
- کاهش فعالیت باکتری های دهان : این ماده از رشد باکتری هایی که قند را به اسید تبدیل می کنند جلوگیری کرده و pH دهان را متعادل نگه می دارد.
انواع فلوراید تراپی
فلوراید تراپی با روش های مختلفی انجام می شود که بسته به سن ، وضعیت دهان و نظر دندانپزشک انتخاب می شوند. دکتر روزبیانی ، دندانپزشک و متخصص ارتودنسی در تهران ، این روش ها را شرح داده است :
- فلوراید تراپی حرفه ای در مطب : در این روش ، دندانپزشک از ژل ، فوم یا وارنیش فلوراید با غلظت بالا استفاده می کند. این نوع درمان تنها چند دقیقه طول می کشد اما اثر محافظتی آن تا چند ماه باقی می ماند.
- فلوراید تراپی خانگی : در خانه ، فلوراید معمولاً از طریق خمیر دندان و دهان شویه های حاوی فلوراید به دندان ها می رسد. استفاده منظم از این محصولات برای حفظ سلامت مینای دندان بسیار مفید است.
- فلوراید سیستمیک : در برخی مناطق ، فلوراید از طریق آب آشامیدنی یا مکمل های دارویی به بدن می رسد تا از داخل بر روی دندان ها اثر بگذارد.
جهت ارتباط و دریافت مشاوره با دکتر روزبه روزبیانی ، فرم زیر را تکمیل کنید.
"*" زمینه های مورد نیاز را نشان می دهد
فواید فلوراید تراپی برای کودکان
فلوراید تراپی کودکان نقش مهمی در پیشگیری از پوسیدگی دندان های شیری و دائمی دارد. کودکان معمولاً از سن ۳ تا ۶ سالگی می توانند این درمان را انجام دهند. موارد زیر از جمله فواید این روش برای کودکان است :
🟢 تقویت مینای دندان : فلوراید باعث بازسازی ساختار مینای دندان شده و مقاومت دندان را در برابر باکتری ها افزایش می دهد.
🟢 پیشگیری از پوسیدگی : استفاده منظم از فلوراید احتمال پوسیدگی و کرم خوردگی دندان ها را تا ۵۰٪ کاهش می دهد.
🟢 کاهش حساسیت دندان : فلوراید با پر کردن میکرو ترک های مینای دندان ، حساسیت به سرما و گرما را کاهش می دهد.
🟢 افزایش سلامت دهان و دندان در آینده : کودکانی که از سن پایین فلوراید تراپی انجام می دهند ، در بزرگسالی دندان های سالم تر و محکم تری خواهند داشت.
📌 نکته : بهتر است فلوراید تراپی برای کودکان هر ۶ ماه یک بار و زیر نظر دندانپزشک انجام شود.
مضرات فلوراید تراپی کودکان
اگرچه فلوراید تراپی بسیار مفید است ، اما استفاده بیش از حد یا نادرست از فلوراید ممکن است مشکلاتی ایجاد کند. برخی از عوارض احتمالی عبارتند از :
🔴 فلوئوروزیس دندانی : مصرف زیاد فلوراید در دوران رشد دندان ها باعث ایجاد لکه های سفید یا قهوه ای روی مینای دندان می شود.
🔴 تهوع یا استفراغ در صورت بلعیدن مواد فلورایدی : اگر کودک حین انجام فلوراید تراپی ژل یا محلول را قورت دهد ، ممکن است دچار ناراحتی گوارشی شود.
🔴 حساسیت موقتی : برخی کودکان بعد از فلوراید تراپی ممکن است کمی حساسیت در لثه یا دندان ها احساس کنند که معمولاً ظرف چند ساعت برطرف می شود.
نکات مهم :
- دوز فلوراید باید بر اساس سن و وزن کودک تعیین شود.
- خمیر دندان کودک باید حاوی فلوراید کم غلظت باشد.
- از بلعیدن خمیر دندان یا محلول فلوراید باید جلوگیری شود.
- فلوراید تراپی باید توسط دندانپزشک و با دوز استاندارد انجام شود تا هیچ خطری برای کودک ایجاد نکند.
فلوراید تراپی در بزرگسالان
این روش درمانی تنها مخصوص کودکان نیست و برای بزرگسالان نیز فواید زیادی دارد. در واقع ، با افزایش سن و تحلیل لثه ، بخش های بیشتری از ریشه دندان در معرض آسیب قرار می گیرند و فلوراید می تواند از این نواحی محافظت کند. فواید درمان با فلوراید در بزرگسالان شامل موارد زیر است :
| پیشگیری از پوسیدگی ثانویه در اطراف پرکردگی ها و روکش ها |
| کاهش حساسیت دندان ها به دلیل سایش یا تحلیل لثه |
| افزایش استحکام مینای دندان در افرادی که داروهای خاص مصرف می کنند (مانند داروهای خشک کننده دهان) |
| محافظت از دندان ها در افرادی با مصرف زیاد نوشیدنی های اسیدی یا رژیم های خاص |
📌 معمولاً دندانپزشکان توصیه می کنند بزرگسالان نیز هر ۶ ماه یک بار فلوراید تراپی انجام دهند ، به ویژه اگر سابقه پوسیدگی مکرر داشته باشند.
عوارض احتمالی فلوراید تراپی
در صورتی که این درمان توسط دندانپزشک انجام شود ، معمولاً بیخطر است. اما مصرف بیش از حد فلوراید ممکن است مشکلات زیر را ایجاد کند :
- فلوئوروزیس دندانی : ایجاد لکه های سفید روی دندان ها (معمولاً در کودکان زیر ۸ سال).
- تحریک معده : در صورت بلع مقدار زیاد ژل یا دهان شویه فلوراید.
- آلرژی نادر : در موارد بسیار نادر ، حساسیت خفیف به ترکیبات فلوراید ممکن است دیده شود.
مدت اثر فلوراید تراپی چقدر است ؟
اثربخشی فلوراید تراپی حرفه ای معمولاً بین ۳ تا ۶ ماه باقی می ماند. دندانپزشکان توصیه می کنند این درمان هر ۶ ماه یک بار تکرار شود تا اثر محافظتی آن حفظ گردد.
مراقبت های بعد از فلوراید تراپی
برای افزایش ماندگاری اثر فلوراید تا ۳۰ دقیقه بعد از درمان چیزی نخورید یا نیاشامید. از مسواک زدن و دهان شویه بلافاصله بعد از درمان باید خودداری شود. همچنین ، رژیم غذایی کم قند و مسواک زدن منظم را ادامه دهید.
جمع بندی
فلوراید تراپی یکی از ساده ترین و مؤثرترین روش های پیشگیری از پوسیدگی دندان است که با تقویت مینای دندان و مهار فعالیت باکتری ها ، سلامت دهان و دندان را برای سال ها تضمین می کند. انجام این درمان زیر نظر دندانپزشک متخصص بهترین نتیجه را به همراه خواهد داشت و از بروز بسیاری از مشکلات دندانی جلوگیری می کند.