یکی از سوالات شایع از دندانپزشکان امکان یا عدم امکان انجام ایمپلنت دندان در بارداری می باشد. بارداری یکی از مهم ترین دوره های زندگی هر زن است و در این دوران توجه به سلامت دهان و دندان اهمیت زیادی پیدا می کند. تغییرات هورمونی دوران بارداری می تواند باعث افزایش حساسیت لثه، خونریزی، التهاب و حتی تشدید بعضی مشکلات دندانی شود. گاهی نیز ممکن است یک دندان به دلیل پوسیدگی شدید، عفونت یا آسیب جدی از بین برود و فرد به فکر جایگزین کردن آن با ایمپلنت دندان بیفتد. در چنین شرایطی این سوال مطرح می شود که آیا ایمپلنت دندان در دوران بارداری قابل انجام است یا بهتر است انجام آن به بعد از زایمان موکول شود؟ پاسخ به این سوال به عواملی مانند مرحله بارداری، وضعیت عمومی مادر، شرایط دهان و دندان و ضرورت درمان بستگی دارد. اگرچه ایمپلنت معمولا یک درمان انتخابی از سوی فرد محسوب می شود، اما برخی مشکلات دندانی در دوران بارداری ممکن است به درمان فوری نیاز داشته باشند. بنابراین تصمیم گیری درباره کاشت دندان در بارداری باید با نظر دندانپزشک و پزشک متخصص زنان انجام شود تا سلامت مادر و جنین در اولویت قرار گیرد.
آیا ایمپلنت دندان در بارداری امکان پذیر است؟
به طور کلی، بهتر است کاشت ایمپلنت دندان در دوران بارداری به زمان دیگری موکول شود. دلیل اصلی این موضوع آن است که درمان ایمپلنت یک فرآیند چند مرحله ای بوده و به تصویربرداری، جراحی، بی حسی، داروهای احتمالی و چندین جلسه مراجعه نیاز دارد. در شرایطی که مشکل دندان اورژانسی نباشد، بهتر است درمان تا پایان بارداری به تعویق بیفتد. ایمپلنت از طریق قرار دادن یک پایه در استخوان فک انجام می شود و پس از آن باید مدت مشخصی برای جوش خوردن پایه با استخوان صبر کرد. بنابراین معمولا ضرورتی ندارد که مادر باردار برای یک درمان انتخابی، مراحل جراحی و مراقبت های بعد از آن را در این دوره پشت سر بگذارد. با این حال، به تعویق انداختن ایمپلنت به معنی بی توجهی به مشکلات دندان نیست. اگر دندان درد شدید، عفونت، آبسه یا آسیب جدی وجود داشته باشد، باید مشکل تحت نظر دندانپزشک حتی در دوره بارداری درمان شود. در چنین شرایطی ممکن است درمان های ضروری مانند کشیدن دندان، کنترل عفونت یا ترمیم دندان انجام شود و مرحله کاشت ایمپلنت به بعد از بارداری موکول گردد.
چرا کاشت ایمپلنت دندان در بارداری توصیه نمی شود؟
مهم ترین دلیل، جلوگیری از انجام درمان های غیر ضروری در دوران بارداری است. بسیاری از مراحل ایمپلنت را می توان بدون آسیب جدی به سلامت دهان به زمان مناسب تری موکول نمود. این موضوع باعث می شود مادر در دوران بارداری با کمترین میزان استرس، دارو و اقدامات تهاجمی مواجه شود. مهم ترین دلایل به تعویق انداختن ایمپلنت عبارتند از:
- نیاز به تصویربرداری
برای بررسی وضعیت استخوان و طراحی درمان ایمپلنت معمولا به تصویربرداری دندان نیاز است. اگرچه روش های تصویربرداری دندان با رعایت اصول ایمنی و استفاده از محافظ مناسب در شرایط ضروری قابل انجام هستند، اما برای یک درمان غیر ضروری مانند ایمپلنت دندان در بارداری معمولا بهتر است تصویربرداری به بعد از بارداری منتقل شود.
- استفاده از داروها
برخی بیماران پس از جراحی ممکن است به مسکن یا آنتی بیوتیک نیاز داشته باشند. مصرف دارو در دوران بارداری باید با دقت بیشتری انجام شود و خودسرانه نباید هیچ دارویی مصرف شود تا سلامت مادر و جنین به خطر نیفتد.
- استرس و فشار درمان
جراحی و مراجعه های متعدد دندانپزشکی ممکن است برای بعضی مادران با اضطراب همراه باشد. کاهش درمان های غیر ضروری می تواند به تجربه راحت تر دوران بارداری کمک کند.
- طولانی بودن فرآیند درمان
ایمپلنت معمولا یک درمان فوری نیست و فرآیند آن ممکن است چند ماه طول بکشد. به همین دلیل، در بسیاری از موارد برنامه ریزی درمان برای بعد از زایمان منطقی تر است.
بهترین زمان برای ایمپلنت دندان بعد از بارداری چه زمانی است؟
اگر دندان در دوران بارداری از دست رفته باشد، معمولا می توان ابتدا شرایط دهان را کنترل کرد و سپس برای کاشت ایمپلنت برنامه ریزی نمود. زمان دقیق انجام ایمپلنت دندان در بارداری به وضعیت مادر، شرایط استخوان فک، سلامت لثه و نوع درمان مورد نیاز بستگی دارد. در بسیاری از موارد، دندانپزشک ممکن است به مادر توصیه کند تا پایان بارداری برای جراحی ایمپلنت صبر کند. اگر مادر پس از زایمان شرایط عمومی مناسبی داشته باشد، امکان شروع فرآیند درمان فراهم می شود. البته شیردهی نیز در زمان انجام پروسه و مصرف داروها و سایر برنامه ریزی های درمان نیز اهمیت دارد و باید به دندانپزشک اطلاع داده شود. نکات مهم برای زمان بندی ایمپلنت دندان در بارداری عبارتند از:
- بررسی سلامت عمومی مادر
قبل از شروع درمان باید وضعیت جسمی و سوابق پزشکی بررسی شود.
- ارزیابی استخوان فک
میزان و کیفیت استخوان محل کاشت باید توسط دندانپزشک ارزیابی شود.
- بررسی سلامت لثه
وجود التهاب یا بیماری لثه می تواند روی موفقیت درمان تاثیر بگذارد و معمولا باید پیش از ایمپلنت کنترل شود.
- هماهنگی در دوران شیردهی
اگر بیمار در حال شیردهی باشد، پزشک و دندانپزشک باید داروهای مورد استفاده را با توجه به شرایط مادر و نوزاد انتخاب کنند.
در چنین شرایطی نباید درمان را صرفا به دلیل بارداری به تعویق انداخت. دندانپزشک می تواند با در نظر گرفتن وضعیت بارداری، درمان مناسب و داروهای قابل استفاده در این دوره را انتخاب کند.
جمع بندی
ایمپلنت دندان در بارداری معمولا در گروه درمان های غیر ضروری قرار می گیرد و در صورتی که مشکل فوری وجود نداشته باشد، بهتر است کاشت ایمپلنت تا بعد از زایمان به تعویق بیفتد. دلیل اصلی این تصمیم، کاهش اقدامات غیر ضروری مانند جراحی، تصویربرداری و مصرف دارو در دوران بارداری است. با این حال، بارداری به این معنی نیست که مادر باید درد، عفونت یا سایر مشکلات جدی دندانی را تحمل کند. در صورت بروز عفونت، آبسه، درد شدید یا آسیب دندانی، مراجعه سریع به دندانپزشک اهمیت زیادی دارد. دندانپزشک با توجه به مرحله بارداری و شرایط جسمی مادر می تواند درمان مناسب را انتخاب کند.