سینوس لیفت (Sinus Lift) یا بالا بردن سینوس فک بالا ، یکی از مهم ترین روش های جراحی در دندانپزشکی مدرن است که با هدف افزایش حجم استخوان فک بالا برای کاشت ایمپلنت دندانی انجام می شود. این روش به ویژه در افرادی که به دلیل از دست دادن طولانی مدت دندان ها دچار تحلیل استخوان شده اند ، نقش کلیدی در موفقیت درمان ایمپلنت دارد.
در این مقاله به صورت جامع به این موضوع می پردازیم که سینوس لیفت چیست ، چرا انجام می شود ، چگونه انجام می گیرد ، چه کسانی به آن نیاز دارند و مراقبت های قبل و بعد از آن چیست.
سینوس فکی چیست و چه نقشی در ایمپلنت دارد ؟
سینوس فکی حفره ای پر از هواست که در دو طرف بینی و بالای فک بالا قرار دارد. ریشه دندان های آسیای بزرگ فک بالا معمولاً در نزدیکی این حفره قرار دارند. پس از کشیدن دندان یا از دست رفتن آن ، به مرور زمان ، استخوان فک تحلیل می رود ، کف سینوس به سمت پایین حرکت می کند و ارتفاع استخوان برای کاشت ایمپلنت کاهش می یابد. در چنین شرایطی ، بدون افزایش حجم استخوان ، کاشت ایمپلنت امکان پذیر یا ایمن نخواهد بود.
جراحی سینوس لیفت چیست ؟
سینوس لیفت یک عمل جراحی است که طی آن :
- غشای کف سینوس (غشای اشنایدرین) به آرامی به سمت بالا جابجا می شود.
- فضای ایجاد شده با مواد پیوند استخوان پر می شود.
- بستر مناسب برای رشد استخوان جدید و کاشت ایمپلنت فراهم می گردد.
هدف اصلی این جراحی ، افزایش ارتفاع استخوان فک بالا است.
چه کسانی به لیفت سینوس نیاز دارند ؟
به گفته جراح دندانپزشک خوب تهران ، سینوس لیفت معمولاً برای افرادی توصیه می شود که :
- دندان های خلفی فک بالا را از دست داده اند ،
- مدت زیادی از کشیدن دندان گذشته است ،
- دچار تحلیل شدید استخوان فک بالا هستند ،
- قصد انجام ایمپلنت دندانی دارند اما استخوان کافی ندارند ،
- و به صورت مادرزادی ضخامت استخوان فک بالای کمی دارند.
📌 تشخیص نیاز به سینوس لیفت با عکس CBCT و معاینه تخصصی انجام می شود.
انواع لیفت سینوس
سینوس لیفت باز
در این روش ، دسترسی به سینوس از دیواره جانبی فک بالا انجام می شود. سینوس لیفت باز معمولاً زمانی استفاده می شود که ارتفاع استخوان بسیار کم باشد و نیاز به حجم زیادی پیوند استخوان وجود داشته باشد. این روش دقت بالایی دارد اما تهاجمی تر است و زمان ترمیم طولانی تری دارد.
سینوس لیفت کلوز یا بسته
سینوس لیفت بسته از طریق همان محل کاشت ایمپلنت انجام می شود و زمانی کاربرد دارد که میزان تحلیل استخوان خفیف تا متوسط باشد و نیاز به بالا بردن سینوس به مقدار کم وجود داشته باشد. این روش کم تهاجمی تر بوده و دوره نقاهت کوتاه تری دارد.
مواد پیوند استخوان در سینوس لیفت
برای پر کردن فضای ایجاد شده در سینوس از مواد مختلفی استفاده می شود ، از جمله :
- استخوان طبیعی بدن خود فرد
- استخوان انسانی فرآوری شده
- استخوان حیوانی (معمولاً گاوی)
- مواد مصنوعی (بیومواد استخوان ساز)
📌 انتخاب نوع ماده به شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد.
سینوس لیفت همزمان با ایمپلنت یا جداگانه ؟
در برخی موارد ، اگر استخوان باقی مانده کافی باشد ، ایمپلنت همزمان با سینوس لیفت انجام می شود. اما در موارد دیگر ، ابتدا لیفت سینوس انجام می شود و پس از ۴ تا ۶ ماه و تکمیل استخوان سازی ، ایمپلنت دندان کاشته می شود. تصمیم گیری نهایی بر اساس میزان استخوان و کیفیت آن است.
مراقبت های بعد از ایمپلنت و سینوس لیفت
رعایت مراقبت های بعد از ایمپلنت و عمل لیفت سینوس نقش بسیار مهمی در جوش خوردن استخوان ، جلوگیری از عفونت و موفقیت نهایی درمان دارد. بی توجهی به این توصیه ها می تواند باعث جابجایی پیوند استخوان یا ایجاد عوارض سینوسی شود.
🔸مراقبت های عمومی بعد از جراحی
در ساعات و روزهای اولیه پس از عمل ، استراحت کافی و پرهیز از فعالیت های سنگین ضروری است. بالا نگه داشتن سر هنگام خواب به کاهش تورم کمک می کند و استفاده از کمپرس سرد در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول می تواند التهاب را کمتر کند.
🔸جلوگیری از فشار به سینوس ها
پس از سینوس لیفت ، باید از هر گونه افزایش فشار داخل سینوس جلوگیری شود. فین کردن شدید ، عطسه با دهان بسته و مکیدن با نی می تواند باعث جابجایی پیوند استخوان شود. توصیه می شود عطسه با دهان باز انجام شود و در صورت آبریزش بینی ، بدون فشار آن را پاک کنید.
🔸مصرف داروهای تجویزی
داروهایی مانند آنتی بیوتیک ها ، مسکن ها و در برخی موارد اسپری های بینی باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شوند. قطع زودهنگام دارو یا مصرف خودسرانه می تواند روند ترمیم را مختل کند.
🔸رعایت بهداشت دهان و دندان
تمیز نگه داشتن دهان برای جلوگیری از عفونت ضروری است ، اما مسواک زدن مستقیم روی محل جراحی در روزهای اول توصیه نمی شود. معمولاً شستشوی دهان با دهان شویه تجویز شده و مسواک زدن نواحی دورتر از جراحی کافی است تا لثه ترمیم اولیه را طی کند.
🔸تغذیه مناسب بعد از ایمپلنت و سینوس لیفت
در روزهای ابتدایی ، مصرف غذاهای نرم و ولرم توصیه می شود. نوشیدنی های بسیار داغ ، غذاهای سفت و جویدنی و خوراکی های ادویهدار می توانند باعث تحریک محل جراحی شوند و بهتر است تا چند روز از آنها پرهیز شود.
🔸پرهیز از سیگار و الکل
سیگار کشیدن و مصرف الکل از مهم ترین عوامل شکست ایمپلنت و پیوند استخوان هستند. این مواد جریان خون را کاهش داده و ترمیم استخوان را به تأخیر می اندازند ، بنابراین حداقل تا چند هفته پس از جراحی باید کاملاً کنار گذاشته شوند.
رعایت این نکات احتمال موفقیت جراحی را افزایش میدهد.
عوارض احتمالی سینوس لیفت
در صورت انجام توسط پزشک باتجربه ، جراحی لیفت سینوس روشی ایمن است. با این حال ممکن است عوارض خفیفی مانند تورم و درد موقت ، خونریزی خفیف و پارگی غشای سینوس ایجاد شود که معمولاً قابل کنترل و ترمیم هستند.
مدت زمان ترمیم و دوران نقاهت سینوس لیفت
دوران نقاهت لیفت سینوس بسته به نوع جراحی ، وضعیت عمومی بیمار و میزان پیوند استخوان متفاوت است ، اما در اغلب موارد قابل کنترل و بدون مشکل جدی سپری می شود.
در روزهای اول پس از جراحی ، تورم ، احساس فشار در ناحیه گونه و بینی و گاهی کبودی خفیف طبیعی است. این علائم معمولاً طی ۳ تا ۷ روز به تدریج کاهش پیدا می کنند. بخیه ها اغلب بعد از حدود یک هفته کشیده می شوند یا به صورت جذبی از بین می روند.
ترمیم اولیه لثه و بافت نرم معمولاً بین ۷ تا ۱۰ روز طول می کشد ، اما روند اصلی استخوان سازی زمان بر است. استخوان پیوندی برای جوش خوردن کامل به فک بالا به حدود ۴ تا ۶ ماه زمان نیاز دارد. در این مدت ، بیمار باید ویزیت های دوره ای را طبق برنامه پزشک انجام دهد.
در روش سینوس لیفت بسته ، دوران نقاهت کوتاه تر و ناراحتی کمتر است ، در حالی که در سینوس لیفت باز ممکن است احساس فشار و تورم کمی طولانی تر باشد. با این حال ، در هر دو روش ، رعایت مراقبت ها نقش تعیین کننده ای در کوتاه شدن دوران نقاهت دارد.
جمع بندی
سینوس لیفت یکی از مهم ترین و مؤثرترین روش ها برای آماده سازی فک بالا جهت کاشت ایمپلنت دندانی است. این جراحی با افزایش حجم استخوان ، امکان انجام ایمپلنت ایمن و ماندگار را فراهم می کند. انتخاب پزشک متخصص و رعایت دقیق مراقبت های بعد از عمل ، نقش تعیین کننده ای در موفقیت درمان دارد.